Upadek ZSRR

System przekazywania władzy w Rosji Bolszewickiej a potem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich zawsze miał nosił w sobie znamiona brutalnej walki o władzę między różnymi frakcjami partii komunistycznej, służbami specjalnymi i armią. Była to nieodłączna cecha systemy politycznego panującego w czerwonym imperium. Po Leninie nastąpił Stalin, po Stalinie Chruszczow, po Chruszczowie Breżniew, następnie zaś po kilku latach walki o władzę Gorbaczow (oczywiście w uproszczeniu, pomijając tych Pierwszych Sekretarzy partii, którzy sprawowali swoje funkcje relatywnie krótko). Wewnętrzne sprzeczności samego systemu polityczno-ekonomicznego panującego w Związku Radzieckim, których skutki wydatnie przyspieszył wyścig zbrojeń, zintensyfikowany przez politykę amerykańskiego prezydenta, republikanina Ronalda Reagana, doprowadził na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewiędziesiątych do sytuacji, w których dla wszystkich stało się jasne, że państwo musi ulec głębokim przeobrażeniom. Próby gorbaczowowskich reform nie dały pożądanych rezultatów i ZSRR rozpadł się, a poszczególne republiki uzyskały niepodległość. Tak powstały niezawisłe państwa w Europie – Ukraina, Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia, Mołdawia oraz Gruzja, Armenia i Azerbejdżan. Suwerenność uzyskał też szereg państw w Azji, m.in. Kazachstan czy Turkmenistan. Cała reszta ziem, które nie zdały się usamodzielnić, lub nie wyrażały takich aspiracji, zostało wcielone w skład Federacji Rosyjskiej, która stała się prawnym następcom ZSRR.