Podboje Litwy

Niewielkie, ale niezwykle wojownicze plemię bałtyjskie zwane Litwinami, mimo swojej relatywnie niedużej wielkości, potrafiło podbić duże tereny, zamieszkałe przez lud o odmiennym pochodzeniu, kulturze i religii. Wyróżnia się więc w historiografii pojęcia Litwy w szerokim znaczeniu, jako całego obszaru zajmowanego przez państwo, oraz tzw. Auksztoty czyli Litwy właściwej, która wraz ze Żmudzią stanowiła kolebkę Litwinów. W toku trzynastego, czternastego i piętnastego wieku, Litwa mocno powiększyła swoje terytorium. Udało jej się podbić szereg ziem ruskich, które zamieszkiwali ludzie zakorzenieni w ruskiej kulturze i chrześcijańskiej, prawosławnej religii. Tereny te były wielokrotnie większe, niż sama Litwa właściwa ze Żmudzią. We władanie wielkich książąt zasiadających w Wilnie, znalazły się m.in. duża część obszaru jaki zajmuje dzisiejsza Ukraina, tereny całej dzisiejszej Białorusi, oraz niektóre ziemie rosyjskie, takie jak np. ziemia smoleńska. Były to państwo bardzo rozległe jak na ówczesną Europę i specyficzne o tyle, że rządził nim Wielki Książe, który był na Litwie dziedzicznym władcą patrymonialnym, a więc posiadał m.in. pełnię praw własnościowych do całej ziemi w państwie. Dało się to odczuć nawet już w drugiej połowie szesnastego wieku, kiedy to korzystając ze swojej przedfeudalnej władzy, Zygmunt I Augus, król Polski i wielki książę litewski postanowił przyłączyć terytoria dzisiejszej Ukrainy bezpośrednio do Korony Polskiej, na co nic nie mogły poradzić sprzecziwy litewskiego możnowładztwa.