Nad Dnieprem

Podboje Wielkiego Księstwa Litewskiego, państwo wojowniczego ludu bałtyjskiego, kierowały się przede wszystkim na południe i na wschód – Litwini podbijali więc przede wszystkim ziemie zamieszkałe przez ludy ruskie, chrześcijańskie, o wyznaniu prawosławnym. Wielkie księstwo obejmowało więc w przybliżeniu tereny, jakie zajmują dziś Litwa, Białoruś i Ukraina. Tereny ukrainne przejęła od Litwy polska Korona, kiedy w 1569 roku, zgodnie z wolą ostatniego Jagiellona – Zygmunta II Augusta – dokonała się ostatnia i najpełniejsza z unii zawartych między państwami. W czasie lubelskich obrad, w kontrakcji na próbę zerwania rokowań przez litewskich możnowładców, korzystając ze swoich uprawnień władcy patrymonialnego na Litwie, król Polski i Wielki Książe Litewski przyłączył tereny nad górnym Dnieprem do Korony. Dzięki temu wywarł wpływ na Litwinów i zmusił ich do przyjęcia warunków unii. I Rzeczpospolita posiadała te ziemie w całości do lat czterdziestych siedemnastego wieku, kiedy to na tych odległych kresach państwa rozgorzał bunt kozaków, który w znacznym stopniu był przyczyną ogromnego kryzysu państwa, który uniemożliwił mu obronę przed licznymi najazdami i pośrednio stał się przyczyną jego upadku. W wyniku wojen siedemnastego wieku, po rozejmie w Andruszowie i pokoju Grzymułtowskiego, Ukraina została podzielona pomiędzy Rzeczpospolitą a Cesarstwo Rosyjskie. Po rozbiorach Rzeczpospolitej cała dostała się we władanie państwa carów, pozostając w jej ramach aż do działań zbrojnych w czasie pierwszej wojny światowej i rewolucji październikowej.